Voor wie geldt wat? Rol en plek

Er zijn drie aanwijzingen die bijna altijd kloppen. Staat je huis binnen de blauwe plaatsnaamborden van je dorp of stad? Loopt je afvalwater via een gewoon riool met een putje in de straat? Ligt er bij jou in de straat een apart regenwaterriool? Dan woon je in de kom.

Heb je drukriolering met een pompputje op eigen terrein? Of een eigen zuivering, een IBA? Dan woon je vrijwel zeker in het buitengebied. Veel gemeenten leggen dit verschil uit op hun pagina over het riool.

Voor de techniek is je aansluiting het meest bruikbaar. Voor de subsidie telt de officiële grens van de gemeente. Twijfel je? Vraag het na bij de gemeente vóórdat je een aanvraag indient.

Voor jou komen twee beperkingen samen. Daarom staat deze vraag er apart bij.

• Door je rol: je mag niets aan de installatie laten veranderen zonder schriftelijke toestemming van de verhuurder. Welke afspraken je maakt, lees je bij Ik huur of pacht. Mag ik zo'n systeem aanleggen?
• Door de plek: gemeentelijke subsidies gelden vaak alleen binnen de bebouwde kom. Vraag na of er voor je adres een regeling is. Ook mag regenwater hier niet op de drukriolering of een IBA; zie die vraag in hoofdstuk 2. Vraag bij de verhuurder na hoe het pand is aangesloten. Dat zie je zelf meestal niet.

Wat wél goed werkt: een regenton of een bovengrondse tank voor de tuin. Hoe je daarmee begint, lees je bij Kan ik klein beginnen? Heeft de woning een eigen watermeter? Dan bespaar je ook hier op elke kubieke meter.

Vier dingen zijn anders dan bij een woning in de kom.

• Ander loket. Voor agrarische maatregelen buiten de kom zijn er vaak regelingen van het waterschap en de provincie, en niet van de gemeente. Vraag bij je waterschap of via het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW) welke regeling in je regio geldt.
• Andere rioolheffing. Voor agrarisch verbruik geldt in sommige gemeenten een aparte regeling. Vraag je situatie na bij de afdeling belastingen van de gemeente.
• Andere afvoer. Op drukriolering of een IBA mag geen regenwater, zie hoofdstuk 2. Houd daarnaast schoon dakwater en vuil erfwater streng gescheiden, zie Ik vang water op van stal- en schuurdaken.
• Andere schaal. Je hebt vaak honderden vierkante meters dak. En je verbruik is over het jaar gelijkmatiger dan bij een gezin. Een grote tank kan daardoor sneller uit. Reken het door zoals uitgelegd bij Hoe groot moet mijn tank zijn?

Leg je plan eerst voor aan de gemeente én aan het waterschap. Dan weet je welke regeling geldt en of je regelingen mag combineren.

Dan volg je meestal het gewone spoor van de kom: de regeling van de gemeente voor bestaande panden, als je gemeente die heeft. Voor een bedrijfsinvestering kan MIA/Vamil er nog bij komen. Regelingen voor maatregelen buiten de kom gelden hier meestal niet.

De plek weegt hier dus zwaarder dan je beroep. Staat een deel van je bedrijf binnen de kom en een deel erbuiten? Dan kan per locatie een andere regeling gelden. Splits je aanvraag dan per locatie en leg dat vooraf voor.

Jawel. Gemeentelijke subsidies gelden soms alleen binnen de bebouwde kom. Vraag na wat er voor je adres geldt.

Voor ondernemers kan MIA/Vamil wel gelden. Dat is belastingvoordeel voor investeringen die op de Milieulijst van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) staan. Controleer of je installatie op die lijst staat. Let op de termijn: je meldt je investering binnen drie maanden nadat je de opdracht hebt gegeven.

Buiten de kom komt het rendement dus vooral uit de besparing zelf. Hoeveel dat is, lees je bij Wat levert het op? Ligt je pand aan een sloot of wil je daarop lozen? Dan is het waterschap je gesprekspartner.

Gebruik deze volgorde. De plek bepaalt altijd de subsidie en de afvoer, wie je ook bent. Daarna bepaalt je rol de rest. Ben je eigenaar van het pand? Dan beslis je zelf. Huur of pacht je? Dan heb je toestemming nodig, ook als je daarnaast ondernemer of agrariër bent.

Woon en werk je in hetzelfde pand? Kijk dan waarvoor je het water gebruikt en op wiens naam de wateraansluiting staat. Loopt het verbruik via de zakelijke meter, dan geldt het zakelijke spoor.

Jij zelf, als eigenaar van het perceel. Dat is het uitgangspunt in de Omgevingswet. De gemeente zorgt voor het regenwater in de openbare ruimte. Regenwater van je eigen grond verwerk je in principe zelf, bijvoorbeeld door het de bodem in te laten zakken.

De gemeente springt alleen bij als je het écht niet zelf kunt. Bijvoorbeeld als de bodem het water niet opneemt of als er geen sloot in de buurt is. Dan moet de gemeente een plek aanbieden waar het water heen kan.

Deze regel is goed nieuws voor wie wil hergebruiken. Wat je opvangt, hoeft namelijk niet meer weg. Let wel op waar het water heen gaat als je tank vol is: zie Mijn buren hebben last van mijn overloop.

Omdat drinkwater niet meer vanzelfsprekend is. Drinkwaterbedrijven waarschuwen dat de levering op steeds meer plekken onder druk komt te staan. Er komen meer huizen en bedrijven bij, en de zomers zijn vaker droog.

Juist op warme dagen is de vraag naar water het grootst. Op zandgrond zakt regen bovendien snel weg.

Elke kubieke meter die je niet uit de kraan haalt, helpt dus twee keer. Het scheelt je geld, en het ontlast de drinkwatervoorziening.